Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesi uyarınca; dava açma ehliyetine sahip olan herkes, kendi davasına ilişkin evrakı düzenleyebilir, davasını bizzat açabilir ve takip edebilir. Bununla birlikte, Türk Ticaret Kanunu’nun 272. maddesinde öngörülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayeye sahip anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatiflerinin sözleşmeli bir avukat bulundurması zorunludur. Anılan hükme aykırı davranan kuruluşlara ise, Cumhuriyet savcısı tarafından, sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için sanayi sektöründe çalışan on altı yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin iki aylık tutarı kadar idari para cezası uygulanır. Dolayısıyla, üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri bakımından avukat bulundurma yükümlülüğü kanuni bir zorunluluktur.
Kooperatifler Neden Avukat Tutmak Zorundadır?
Üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatiflerinin sözleşmeli bir avukat bulundurması kanuni bir yükümlülüktür. Bu yükümlülüğe aykırı davranılması hâlinde, Cumhuriyet savcısı tarafından, sözleşmeli avukat tayin edilmeyen her ay için sanayi sektöründe çalışan on altı yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin iki aylık tutarı kadar idari para cezası uygulanır.
Bunun yanında, yalnızca idari yaptırım riski değil, kooperatiflerin faaliyetlerinin sağlıklı yürütülmesi açısından da avukat bulundurulması büyük önem arz etmektedir. Zira Kooperatifler Hukuku, diğer hukuk dallarına kıyasla oldukça teknik ve karmaşık bir alandır. Bu alanda uzman bir avukatın bulunmaması, kooperatiflerin ciddi hak kayıpları yaşamasına yol açabilir. Nitekim kooperatiflerin işleyişi; borçlar hukuku, inşaat hukuku, kira hukuku, gayrimenkul hukuku ve ticaret hukuku gibi pek çok hukuk dalı ile doğrudan bağlantılıdır.
Ayrıca, Kooperatif Kanunu’na eklenen düzenleme uyarınca, KOOBSİS sistemi üzerinden kooperatife ortak olan tüm üyelerin sayısı ve bilgileri çevrimiçi ortamda görülebilmektedir. Bu nedenle Cumhuriyet savcılıkları, kooperatiflerin üye sayısını kolaylıkla tespit edebilmekte ve yükümlülüğe aykırılık durumunda idari para cezası uygulayabilmektedir.
Dolayısıyla, kooperatiflerin hem idari para cezasına muhatap olmamaları hem de hukuki süreçlerde hak kaybına uğramamaları için sözleşmeli bir avukat bulundurmaları zorunlu ve aynı zamanda son derece gereklidir.
Kooperatifin Avukat Tutmamasının Cezası Nedir?
Bünyesinde sözleşmeli avukat bulundurmayan ve üye sayısı yüz veya daha fazla olan kooperatiflereasgarî ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idarî para cezası verilir.
Kooperatif Avukat Ne Yapar?
Kooperatif avukatı, kooperatifin hem kurumsal işleyişine hem de ortaklık ilişkilerine dair tüm hukuki süreçlerinde danışmanlık ve temsil hizmeti sunar. Bu görev, yalnızca dava süreçlerini takip etmeyi değil, aynı zamanda kooperatifin hukuka uygun şekilde faaliyet göstermesini sağlamayı da kapsar. Bu çerçevede kooperatif avukatının başlıca görevleri şunlardır:
- Kooperatif ana sözleşmesinin hazırlanması, değiştirilmesi ve tescil sürecinin yürütülmesi,
- Genel kurul ve yönetim kurulu toplantılarının usule uygun yapılması, kararların mevzuata uygun şekilde alınması ve tescil edilmesi,
- Ortaklıktan çıkarma işlemleri ile ortaklık alacaklarının tahsili,
- Kooperatif adına dava açılması, açılan davaların takibi ve savunmaların yapılması,
- Kooperatifin inşaat ve yapı teslimi süreçlerinde yüklenici ile sözleşmelerin hazırlanması, uyuşmazlıkların çözümü ve hakların korunması,
- Yönetim kurulu üyelerinin hukuki sorumluluğuna ilişkin tazminat ve ceza davalarının takibi,
- Tasfiye, birleşme, devir ve iflas gibi olağanüstü süreçlerin hukuki yönetimi,
- Kooperatif adına yapılan sözleşmelerin hazırlanması, incelenmesi ve müzakere edilmesi.
Bunlara ek olarak, özellikle yapı kooperatiflerinde sıklıkla karşılaşılan; kat irtifakı kurulumu, bağımsız bölümlerin teslimi, gecikme cezaları, eksik iş teslimi uyuşmazlıkları gibi konularda da hem kooperatif hem de ortaklar lehine temsil ve hukuki danışmanlık hizmeti sunulmaktadır.
Dolayısıyla kooperatif avukatı, yalnızca ortaya çıkan uyuşmazlıklarda değil, aynı zamanda önleyici hukuk hizmeti sağlayarak kooperatiflerin ileride doğabilecek hukuki risklerden korunmasına da katkı sağlamaktadır.
Kooperatiflerin Avukat Tutmaması Halinde Karşılaşabileceği Riskler
Kooperatifler, yalnızca idari para cezalarıyla değil, aynı zamanda ciddi hak kayıpları ve mali zararlarla da karşı karşıya kalabilir. Örneğin;
- Usulsüz alınan genel kurul kararlarının iptali,
- Üyelerle yaşanan ortaklık uyuşmazlıklarının kooperatif aleyhine sonuçlanması,
- Yüklenici ile yapılan sözleşmelerin kooperatifin menfaatlerini korumaması,
- Vergisel ve mali yükümlülüklerin yanlış yerine getirilmesi,
gibi durumlarda kooperatif büyük zarara uğrayabilmektedir. Bu tür risklerin önlenmesi, ancak kooperatifin düzenli olarak hukuki danışmanlık alması ile mümkündür.
Yapı Kooperatiflerinde Avukatın Önemi
Yapı kooperatifleri, doğrudan inşaat hukuku ve gayrimenkul hukuku ile bağlantılıdır. Dolayısıyla, yükleniciyle yapılan sözleşmeler, kat irtifakı kurulması, tapu devri ve bağımsız bölümlerin teslimi gibi süreçler hukuki denetime muhtaçtır. Avukat desteği olmaksızın yürütülen işlemler, çoğu zaman gecikmelere, dava süreçlerine ve ortakların mağduriyetine yol açabilmektedir.
Kooperatif Yönetim Kurulu İçin Hukuki Destek
Kooperatiflerde en büyük hukuki sorumluluk yönetim kurulu üyelerindedir. Usulsüz kararlar, mevzuata aykırı işlemler veya ortakların zararına yol açan eylemler, yönetim kurulu üyelerinin şahsi sorumluluğunu doğurabilir. Bu nedenle yönetim kurulu üyelerinin, görevlerini yerine getirirken hukuki danışmanlık almaları hayati önem taşır.
Sonuç
Kooperatiflerin etkin ve güvenilir bir şekilde faaliyetlerini sürdürebilmesi, yalnızca mali ve idari işleyişin değil aynı zamanda hukuki altyapının da sağlam olmasına bağlıdır. Bu noktada, kooperatiflerin bir avukat ile çalışması hem yasal bir zorunluluk hem de karşılaşılabilecek ihtilafların önüne geçilmesi açısından hayati bir ihtiyaçtır.
Avukat desteği sayesinde kooperatif yönetimleri, hukuka aykırı işlemler nedeniyle doğabilecek cezai ve mali sorumluluklardan korunur, ortaklar arasında güven tesis edilir ve olası uyuşmazlıklar daha ortaya çıkmadan önlenir. Özellikle kat irtifakı kurulması, tapu devri, genel kurul kararları, ortaklıktan çıkarma ve yüklenici sözleşmeleri gibi konularda profesyonel hukuki danışmanlık, kooperatifin geleceğini güvence altına alır.
Dolayısıyla kooperatiflerde avukat bulundurmak yalnızca bir zorunluluk değil, aynı zamanda kooperatifin sürekliliği, ortakların menfaatlerinin korunması ve yönetim kurulunun sorumluluklarını sağlıklı şekilde yerine getirmesi için bir yatırımdır.
Kooperatifinizin kuruluş, yönetim ve ortaklık süreçlerinde hukuki risklerle karşılaşmamak ve profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Birikken Hukuk Bürosu olarak, kooperatiflere özel uzmanlığımızla yanınızdayız.
Kooperatif Hukuku hakkında yazdığımız makaleleri okumak için; tıklayınız.
Arsa sahibi,Kooperatife arsa devri yapmadan,Kooperatif üyelerinin imar affı sonucu almış oldukları Yapı kayıt Belgesi nedeniyla,arsa sahibinin geriye dönük yllara ait Emlak Vergisini ödemek zorundamıdar?